Χρυσοθέμη Βαλανίδου: Η ηγεσία, η επιχειρηματικότητα και η δύναμη να προχωράς μαζί με τα όνειρά σου

Από την ανάληψη της πρώτης θέσης CEO σε νεαρή ηλικία μέχρι τη δημιουργία της δικής της επιχειρηματικής δραστηριότητας, η Χρυσοθέμη Βαλανίδου έχει διανύσει μια πορεία γεμάτη προκλήσεις, αλλαγές και σημαντικά μαθήματα. Στη συνέντευξή μας μιλά για την ηγεσία, τη Startwise, τη στήριξη των γυναικών και τη δική της εμπειρία ως μητέρα και επιχειρηματίας.

1. Έχετε αναλάβει ηγετικές θέσεις από αρκετά νεαρή ηλικία και στη συνέχεια περάσατε από τον ρόλο της CEO στη δημιουργία της δικής σας επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που χρειάστηκε να αντιμετωπίσετε στην πορεία σας και τι σας δίδαξε για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ηγείται κανείς;

Θα έλεγα ότι υπήρξαν διαφορετικές προκλήσεις σε κάθε στάδιο της πορείας μου. Η πρώτη ήρθε αρκετά νωρίς, όταν στα 25 μου ανέλαβα για πρώτη φορά CEO, ξεκινώντας μια πορεία περίπου οκτώ ετών σε ηγετικές θέσεις.

Ήταν μια μεγάλη ευθύνη, ιδιαίτερα γιατί δραστηριοποιούμουν σε έναν απαιτητικό και αρκετά ανδροκρατούμενο κλάδο. Ως νέα γυναίκα, πολλές φορές έπρεπε πρώτα να κερδίσω την εμπιστοσύνη των ανθρώπων γύρω μου και να αποδείξω μέσα από τη δουλειά και τις αποφάσεις μου ότι μπορούσα να ανταποκριθώ στον ρόλο. Ταυτόχρονα, όμως, έπρεπε να μάθω κάτι εξίσου σημαντικό: να εμπιστεύομαι και εγώ η ίδια τις αποφάσεις μου.

Σε τόσο νεαρή ηλικία καλείσαι να διοικήσεις ανθρώπους, να διαχειριστείς διαφορετικές προσωπικότητες, να πάρεις δύσκολες αποφάσεις και να αναλάβεις την ευθύνη όταν κάτι δεν εξελίσσεται όπως το περίμενες. Μέσα από αυτή την εμπειρία κατάλαβα σχετικά νωρίς ότι δεν χρειάζεται ένας ηγέτης να έχει πάντα όλες τις απαντήσεις. Χρειάζεται όμως να μπορεί να ακούει, να αξιολογεί, να αποφασίζει και, πάνω απ' όλα, να αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του.

Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση ήρθε όταν αποφάσισα να αφήσω πίσω μου αυτή την πορεία και ένα επαγγελματικό περιβάλλον που γνώριζα πολύ καλά, για να δημιουργήσω κάτι δικό μου. Το να περάσω από τη θέση της CEO στο να χτίζω τη Startwise από την αρχή ήταν ένα εντελώς διαφορετικό είδος πρόκλησης. Όταν δημιουργείς τη δική σου επιχείρηση, δεν υπάρχει πλέον η ασφάλεια μιας ήδη οργανωμένης δομής. Ξεκινάς από το μηδέν, παίρνεις ρίσκα και έχεις πλήρως την ευθύνη τόσο των επιτυχιών όσο και των λαθών σου.

Την ίδια περίοδο, η ζωή μου είχε αλλάξει και προσωπικά. Ήμουν πλέον νέα μητέρα και στη συνέχεια έγκυος στο δεύτερο παιδί μου. Έπρεπε επομένως να βρω τον δικό μου τρόπο να δημιουργώ και να εξελίσσομαι επαγγελματικά, παραμένοντας ταυτόχρονα παρούσα στην οικογένειά μου. Αυτό απαιτούσε πολλές φορές υπομονή, προσαρμογή και μεγάλη ψυχική δύναμη.

Δεν πιστεύω ότι δύναμη σημαίνει ότι πρέπει να μπορούμε να τα κάνουμε όλα και να τα κάνουμε όλα τέλεια. Για μένα σημαίνει να γνωρίζεις τις προτεραιότητές σου, να προσαρμόζεσαι όταν οι συνθήκες αλλάζουν και να συνεχίζεις προς τον στόχο σου, ακόμη κι αν χρειαστεί να αλλάξεις τον τρόπο ή τον χρόνο με τον οποίο θα φτάσεις εκεί.

Αν κάτι μου δίδαξε συνολικά αυτή η διαδρομή για την ηγεσία, είναι ότι ηγεσία δεν είναι ο τίτλος που έχεις. Είναι να ακούς, να εμπνέεις εμπιστοσύνη, να αναλαμβάνεις ευθύνη, να παίρνεις δύσκολες αποφάσεις και να δημιουργείς ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο και οι άνθρωποι γύρω σου μπορούν να εξελιχθούν μαζί σου.

2. Σήμερα, μέσα από τη Startwise, συνεργάζεστε με επιχειρήσεις που βρίσκονται σε πολύ διαφορετικά στάδια και αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις. Όταν ένας επιχειρηματίας έρχεται σε εσάς με μια ιδέα ή ένα πρόβλημα, τι είναι αυτό που προσπαθείτε πρώτα να καταλάβετε: την ίδια την επιχείρηση ή τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από αυτήν; Και γιατί;

Θεωρώ ότι για να καταλάβεις πραγματικά μια επιχείρηση, πρέπει πρώτα να καταλάβεις τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από αυτήν. Μια επιχειρηματική ιδέα μπορεί να είναι εξαιρετική, όμως πρέπει να δούμε ποιος θέλει να την υλοποιήσει, ποιο είναι το όραμά του, τι θέλει πραγματικά να πετύχει και ποιες είναι οι δυνατότητες και οι ανάγκες του.

Στη Startwise αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς. Δεν θέλουμε απλώς να παρέχουμε μια τυποποιημένη υπηρεσία. Θέλουμε πρώτα να ακούσουμε. Αρκετές φορές κάποιος έρχεται σε εμάς θεωρώντας ότι χρειάζεται μια συγκεκριμένη υπηρεσία ή ότι έχει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα και μέσα από τη συζήτηση αντιλαμβανόμαστε ότι η πραγματική ανάγκη βρίσκεται κάπου αλλού.

Γι' αυτό προσπαθούμε να βλέπουμε τη συνολική εικόνα: πού βρίσκεται σήμερα η επιχείρηση, πού θέλει να φτάσει ο άνθρωπος πίσω από αυτήν και τι πραγματικά χρειάζεται για να φτάσει εκεί. Στόχος μας δεν είναι απλώς να δώσουμε μια συμβουλή, αλλά να βρούμε μια λύση που να μπορεί πραγματικά να εφαρμοστεί και να βοηθήσει την επιχείρηση να προχωρήσει.

3. Έχοντας εργαστεί σε περιβάλλοντα όπου η επιχειρηματική ανάπτυξη πρέπει να συνυπάρχει με αυστηρούς νομικούς και κανονιστικούς κανόνες, πώς βρίσκετε την ισορροπία ανάμεσα στο «να προστατεύεις μια επιχείρηση» και στο «να της επιτρέπεις να εξελίσσεται και να παίρνει ρίσκα»;

Η εμπειρία μου τόσο από τη νομική και κανονιστική πλευρά όσο και από τη διοίκηση επιχειρήσεων με έχει βοηθήσει να βλέπω και τις δύο πλευρές. Πιστεύω ότι το compliance και το legal δεν πρέπει να λειτουργούν ως εμπόδιο στην επιχειρηματική ανάπτυξη. Αντίθετα, όταν εφαρμόζονται σωστά, μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας υγιούς και βιώσιμης στρατηγικής ανάπτυξης.

Για μένα, ο ρόλος ενός συμβούλου δεν είναι απλώς να πει σε έναν επιχειρηματία «αυτό δεν γίνεται». Είναι να του εξηγήσει γιατί δεν μπορεί να γίνει με έναν συγκεκριμένο τρόπο, ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι και, κυρίως, να προσπαθήσει να βρει μια εναλλακτική λύση που να του επιτρέπει να προχωρήσει με τον σωστό τρόπο.

Η επιχειρηματικότητα από τη φύση της έχει ρίσκο. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να φοβόμαστε το ρίσκο, αλλά πρέπει να γνωρίζουμε ποιο ρίσκο παίρνουμε και γιατί. Εκεί θεωρώ ότι βρίσκεται η ισορροπία: να προστατεύεις την επιχείρηση χωρίς να της αφαιρείς τη δυνατότητα να εξελιχθεί, να καινοτομήσει και να αξιοποιήσει νέες ευκαιρίες.

4. Πέρα από την επαγγελματική σας πορεία, έχετε επιλέξει να επενδύετε χρόνο σε δράσεις κοινωνικής προσφοράς, στην ενδυνάμωση των γυναικών και ιδιαίτερα στη στήριξη των εργαζόμενων μητέρων. Υπάρχει κάποια εμπειρία ή κάποιος άνθρωπος που επηρέασε ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε σήμερα την επιτυχία;

Σίγουρα σημαντική επιρροή για εμένα υπήρξε η μητέρα μου. Μεγάλωσα βλέποντας μια γυναίκα που είχε τη δική της επιχείρηση, εργαζόταν και παράλληλα ήταν μητέρα. Ίσως τότε να μην αντιλαμβανόμουν πόσο με επηρέαζε αυτή η εικόνα. Σήμερα όμως, που είμαι και εγώ μητέρα δύο μικρών παιδιών και επιχειρηματίας, μπορώ να τη δω εντελώς διαφορετικά.

Η μητρότητα άλλαξε αρκετά και τη δική μου αντίληψη για την επιτυχία. Με έκανε να καταλάβω ότι επιτυχία δεν είναι μόνο ένας τίτλος, η επαγγελματική αναγνώριση ή ένας οικονομικός στόχος. Είναι να δημιουργείς κάτι για το οποίο είσαι περήφανη, να εξελίσσεσαι και ταυτόχρονα να μην χάνεις όλα τα υπόλοιπα κομμάτια του εαυτού σου.

Γι' αυτό και η στήριξη των γυναικών και ιδιαίτερα των μητέρων στην επιχειρηματικότητα είναι κάτι που με αγγίζει πλέον και προσωπικά. Μέσα από τη Startwise θέλουμε να δημιουργούμε περισσότερες ευκαιρίες για σύνδεση, ανταλλαγή εμπειριών και ουσιαστική στήριξη μεταξύ γυναικών. Σε αυτή τη φιλοσοφία εντάσσονται δράσεις όπως το Mothers in Business, αλλά και άλλες εκδηλώσεις και πρωτοβουλίες που σχεδιάζουμε για το επόμενο διάστημα.

Πιστεύω πολύ στη δύναμη που δημιουργείται όταν γυναίκες με διαφορετικές διαδρομές μοιράζονται όχι μόνο τις επιτυχίες τους, αλλά και τις πραγματικές δυσκολίες που συνάντησαν μέχρι να φτάσουν εκεί. Για μένα, αυτό είναι επίσης ένα σημαντικό κομμάτι της επιτυχίας: να μπορείς μέσα από τη δική σου διαδρομή να δημιουργείς χώρο και ευκαιρίες και για άλλους ανθρώπους.

5. Αν σας ζητούσε σήμερα μια νέα γυναίκα επιχειρηματίας μία μόνο συμβουλή για να χτίσει μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία χωρίς να χάσει τον εαυτό της στην προσπάθεια, ποια θα ήταν αυτή, και ποιο μάθημα από τη δική σας διαδρομή θα θέλατε να της μεταφέρετε;

Θα της έλεγα πρώτα απ' όλα να μη φοβάται. Να μη φοβάται να ξεκινήσει, να αλλάξει κατεύθυνση, να αποτύχει ή να προσπαθήσει ξανά. Και κυρίως, αν είναι μητέρα, να μη θεωρήσει ότι η μητρότητα σημαίνει πως πρέπει να βάλει τέλος στις προσωπικές ή επαγγελματικές της φιλοδοξίες.

Για μένα είναι πολύ σημαντικό, πριν από όλα, να είμαστε εμείς καλά και υγιείς – σωματικά και ψυχικά. Γιατί τα παιδιά μας δεν ακούν μόνο όσα τους λέμε. Μας βλέπουν. Βλέπουν τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, τις επιλογές που κάνουμε, το πώς αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες και το αν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να κυνηγά όσα αγαπά.

Έχω ένα πολύ προσωπικό κίνητρο σε όλο αυτό. Έχω δύο κόρες και θα ήθελα, όταν μεγαλώσουν, να μη νιώσουν ποτέ ότι η μητέρα τους σταμάτησε ή θυσίασε την επαγγελματική της πορεία εξαιτίας τους. Θέλω να ξέρουν ότι προχώρησα μαζί τους. Ότι μπορεί η διαδρομή να άλλαξε, οι προτεραιότητες να άλλαξαν και ορισμένα πράγματα να έγιναν πιο δύσκολα, αλλά εκείνες έγιναν μέρος της δύναμής μου και όχι ο λόγος να εγκαταλείψω τα όνειρά μου.

Αυτό είναι ίσως και το μήνυμα που θα ήθελα να δώσω σε κάθε νέα γυναίκα και κάθε μητέρα: δεν χρειάζεται να επιλέξεις ανάμεσα στο να είσαι παρούσα στη ζωή των παιδιών σου και στο να συνεχίσεις να εξελίσσεσαι ως άνθρωπος και ως επαγγελματίας. Η διαδρομή μπορεί να είναι διαφορετική, αλλά εξακολουθεί να είναι δική σου.

Η διαδρομή της Χρυσοθέμης Βαλανίδου αποδεικνύει πως η επιτυχία δεν έχει μία μόνο μορφή. Είναι η δυνατότητα να εξελίσσεσαι, να προσαρμόζεσαι και να κυνηγάς τα όνειρά σου, χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου. Και, όπως η ίδια χαρακτηριστικά αναδεικνύει, η μητρότητα δεν χρειάζεται να είναι εμπόδιο στην εξέλιξη, αλλά μπορεί να γίνει μέρος της δύναμής μας.