Μαρία Ποντίκα: Όταν η εκπαίδευση γίνεται ηγεσία και ευθύνη

Σε έναν χώρο που απαιτεί γνώση, συνέπεια και συνεχή προσαρμογή, η εκπαίδευση γίνεται συχνά πεδίο δημιουργίας αλλά και ευθύνης. Η Μαρία Ποντίκα μιλά για τη διαδρομή της από την επαρχία στην πόλη, τις προκλήσεις της γυναικείας επιχειρηματικότητας και τον τρόπο με τον οποίο η παιδεία μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστικό εργαλείο έκφρασης και σκέψης για τους μαθητές.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε ως γυναίκα επιχειρηματίας στον χώρο της εκπαίδευσης;

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι η ισορροπία ανάμεσα στον παιδαγωγικό ρόλο, την επιχειρηματική ευθύνη και τον ρόλο της μητέρας. Η καθημερινότητα απαιτεί σταθερότητα, αποφασιστικότητα και ταυτόχρονα ενσυναίσθηση — στοιχεία που δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά συμπληρωματικά.

Η μητρότητα με δίδαξε να ακούω περισσότερο, να παρατηρώ βαθύτερα και να κατανοώ ότι κάθε παιδί κουβαλά τη δική του ιστορία και ανάγκες. Αυτός ο τρόπος σκέψης επηρεάζει και τον τρόπο που ηγούμαι στον χώρο μου.

Η διοργάνωση ψυχοπαιδευτικών δράσεων, όπως εκπαιδευτικές επισκέψεις σε κοινωνικούς χώρους με ιδιαίτερο φορτίο (π.χ. φυλακές) απαιτεί τόλμη, ευθύνη και ξεκάθαρη παιδαγωγική στάση. Όλες αυτές οι εμπειρίες —ως γυναίκα, ως μητέρα και ως επιχειρηματίας— με οδήγησαν σε ένα μοντέλο ηγεσίας που στηρίζεται στη συνέπεια, τη φροντίδα και την καινοτομία με ουσία.

Πώς εξελίχθηκε ο τρόπος που διοικείτε;

Στα 25 διοικούσα με ένστικτο και πάθος. Σήμερα διοικώ με στρατηγική και ψυχραιμία. Η εμπειρία μου έμαθε ότι η πίεση δεν λύνεται με περισσότερη ένταση αλλά με καλύτερη οργάνωση.

Έμαθα να εμπιστεύομαι ομάδα, να αναθέτω, να ακούω. Η ηγεσία δεν είναι έλεγχος· είναι κατεύθυνση. Και η ωριμότητα δεν μειώνει τη δημιουργικότητα — τη σταθεροποιεί.

Από την «Αγωγή» στην «Έκθεση+»

Στην «Αγωγή» δούλεψα 15 χρόνια σε ένα περιβάλλον όπου η εμπιστοσύνη ήταν προσωπική υπόθεση. Οι γονείς δεν επέλεγαν απλώς ένα φροντιστήριο· επέλεγαν εμένα. Αυτό με έμαθε ότι η ποιότητα δεν διαφημίζεται, αποδεικνύεται.

Όταν αποφάσισα να δημιουργήσω την «Έκθεση+» στην πόλη, ήξερα ότι δεν αρκούσε να επαναλάβω ένα μοντέλο. Έπρεπε να εξειδικευτώ. Επενδύσαμε σε τμήματα μικρού αριθμού, σε προγράμματα προετοιμασίας για ρητορικούς αγώνες, σε εργαστήρια παραγωγής λόγου και κριτικής σκέψης. Δεν θέλαμε απλώς υψηλές επιδόσεις· θέλαμε μαθητές που να μπορούν να σταθούν δημόσια, ναεπιχειρηματολογήσουν, να διαφωνήσουν με δομή και σεβασμό.

Στην επαρχία χτίζεις σχέση. Στην πόλη χτίζεις ταυτότητα. Η πρόκληση ήταν να κρατήσω το πρώτο και να κατακτήσω το δεύτερο.

Πώς ορίζετε σήμερα την επιτυχία;

Στα πρώτα χρόνια η επιτυχία μετριόταν σε αριθμούς. Σήμερα μετριέται σε αποτύπωμα.

Οι αριθμοί είναι απαραίτητοι για να σταθεί μια επιχείρηση. Αλλά η πραγματική ικανοποίηση έρχεται όταν βλέπω μαθητές  μου να διακρίνονται σε ρητορικούς αγώνες, να εισάγονται στις σχολές που ονειρεύτηκαν, να επιστρέφουν χρόνια μετά και να μου λένε «με βοήθησες να πιστέψω στη φωνή μου».

Η «Έκθεση+» λόγου χάρη δεν είναι απλώς ένα project. Είναι η φυσική συνέχεια μιας διαδρομής που βασίστηκε στην παιδεία ως πράξη ευθύνης.

Τι «διαβάσατε» στις ανάγκες των μαθητών;

Διάβασα μια γενιά με πληροφορία αλλά χωρίς φίλτρα. Μαθητές που ήξεραν να αναπαράγουν, αλλά δυσκολεύονταν να τοποθετηθούν.

Γι’ αυτό βάλαμε στο πρόγραμμα ρητορικούς αγώνες, προσομοιώσεις συνεντεύξεων, ομαδικές παρουσιάσεις. Θέλησα να μετατρέψω το άγχος της εξέτασης σε δεξιότητα ζωής. Όταν ένας μαθητής μπορεί να υπερασπιστεί μια θέση μπροστά σε κοινό, έχει ήδη κατακτήσει κάτι βαθύτερο από έναν βαθμό.

Η ολιστική εκπαίδευση για μένα σημαίνει σύνδεση γνώσης και προσωπικότητας.

Ποια στερεότυπα αντιμετωπίσατε ως γυναίκα επιχειρηματίας ;

Υπήρξαν στιγμές που ένιωσα ότι έπρεπε να αποδείξω διπλά την επιχειρηματική μου επάρκεια. Όχι ως εκπαιδευτικός — εκεί δεν υπήρχε αμφιβολία — αλλά ως ιδιοκτήτρια μονάδας με αναπτυξιακό πλάνο.

Απάντησα με αριθμούς, οργάνωση και συνέπεια. Η επέκταση δεν έγινε παρορμητικά. Έγινε μετά από μελέτη, επένδυση σε χώρο, branding, δομή. Το όνομα γίνεται συνώνυμο της επιτυχίας μόνο όταν η ποιότητα παραμένει σταθερή.

Για την Μαρία Ποντίκα, η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην προετοιμασία για εξετάσεις. Είναι μια διαδικασία καλλιέργειας φωνής, σκέψης και αυτοπεποίθησης. Με σταθερό προσανατολισμό στην ποιότητα και την ουσία, συνεχίζει να επενδύει σε ένα μοντέλο μάθησης που συνδέει τη γνώση με την προσωπική εξέλιξη των μαθητών.